Wat is GLP-1?

GLP-1 staat voor Glucagon-Like Peptide-1. Het is een natuurlijk hormoon dat cellen in je darmen aanmaken telkens wanneer je eet¹. Dit hormoon speelt een cruciale rol in hoe je lichaam omgaat met voedsel, honger en bloedsuikerspiegel.

Eenmaal in je bloedbaan heeft GLP-1 meerdere belangrijke functies:

• Het stimuleert je pancreas om insuline aan te maken, wat je bloedsuikerspiegel verlaagt

• Het remt de afgifte van glucagon, een hormoon dat normaal je bloedsuikerspiegel verhoogt

• Het vertraagt je maaglediging, waardoor voedsel langer in je maag blijft

• Het stuurt signalen naar je hersenen met de boodschap: "je hebt genoeg gegeten"

Het probleem met natuurlijk GLP-1 is dat het erg snel wordt afgebroken door je lichaam – binnen enkele minuten. Wetenschappers hebben daarom synthetische versies ontwikkeld die veel langer actief blijven⁶. Deze GLP-1 medicijnen bootsen het natuurlijke hormoon na, maar blijven dagen in plaats van minuten werkzaam.

Oorspronkelijk werden deze medicaties in de jaren ‘90 en 2000 ontwikkeld voor mensen met type 2 diabetes. Maar artsen merkten een interessante ‘bijwerking’: mensen vielen significant af. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van GLP-1 medicatie specifiek voor gewichtsverlies⁶.

Hoe werken GLP-1 medicijnen voor gewichtsverlies?

GLP-1 medicijnen werken via vier verschillende mechanismen die allemaal bijdragen aan gewichtsverlies¹˒²:

1. Eetlust onderdrukking

GLP-1 stuurt signalen naar je hypothalamus, het deel van je hersenen dat honger reguleert¹. Dit vermindert je algemene hongergevoel. Je hebt gewoon minder trek, waardoor het makkelijker wordt om niet te eten tussen maaltijden door.

2. Verzadiging verhogen

Tijdens het eten voel je je sneller vol. Kleinere porties zijn genoeg om je verzadigd te voelen. Dit maakt het veel makkelijker om te stoppen met eten voordat je te veel hebt gegeten – je lichaam geeft gewoon eerder het signaal dat het genoeg is.

3. Maaglediging vertragen

GLP-1 vertraagt de snelheid waarmee voedsel van je maag naar je darmen gaat¹. Dit betekent dat je langer vol blijft na een maaltijd. Het voorkomt ook snelle bloedsuikerpieken, wat helpt om energie-dips en extra honger te vermijden.

4. Food noise verminderen

Veel mensen ervaren 'food noise' – constante, soms opdringerige gedachten aan eten. GLP-1 medicijnen verminderen dit aanzienlijk. Je denkt minder vaak aan eten, hebt minder cravings, en voelt je niet meer gedreven om de koelkast of bezorgapps te checken.

Het resultaat van deze vier mechanismen samen: je neemt natuurlijk minder calorieën in zonder het gevoel te hebben dat je een streng dieet volgt. Je hebt gewoon minder honger, bent sneller tevreden, blijft langer vol, en wordt minder afgeleid door gedachten aan eten.

Verschillende soorten GLP-1 medicijnen

Er zijn twee hoofdcategorieën GLP-1 medicatie:

Single-action GLP-1 agonisten

Deze werken alleen op het GLP-1 hormoon. De belangrijkste zijn:

• Semaglutide: Verkrijgbaar als Ozempic (diabetes, max 2 mg), Wegovy (gewichtsverlies, max 2,4 mg), en Rybelsus (oraal, diabetes)

• Liraglutide: Verkrijgbaar als Saxenda (gewichtsverlies, dagelijks) en Victoza (diabetes, dagelijks)

Dual-action GLP-1/GIP agonisten

Deze werken op twee hormonen tegelijk: GLP-1 en GIP (Glucose-dependent Insulinotropic Polypeptide). Het belangrijkste voorbeeld is:

• Tirzepatide: Verkrijgbaar als Mounjaro (diabetes en gewichtsverlies). De dual-action geeft mogelijk een extra effect op vetstofwisseling en insulinegevoeligheid

De belangrijkste verschillen tussen deze medicaties zijn de frequentie (wekelijks versus dagelijks), de toedieningsvorm (injectie versus oraal), en of ze single of dual-action zijn⁶. Welke het beste bij jou past hangt af van je situatie, doelen en voorkeuren. Je arts kan je helpen de juiste keuze te maken.

Waarom zijn GLP-1 medicijnen zo effectief?

Het unieke aan GLP-1 medicijnen is dat ze het probleem van meerdere kanten tegelijk aanpakken. In plaats van alleen 'minder eten' of 'meer bewegen' aan te raden, veranderen ze het biologische mechanisme dat honger en verzadiging reguleert¹˒².

De cijfers spreken voor zich:

• Semaglutide (Wegovy 2,4 mg): gemiddeld 15% gewichtsverlies na 68-104 weken. In studies met intensieve leefstijlbegeleiding of een groep die goed reageerde op het middel lagen de resultaten hoger, tot rond de 16–17%

• Tirzepatide (Mounjaro 15 mg): gemiddeld 15-22,5% gewichtsverlies na 72 weken

• Liraglutide (Saxenda): gemiddeld 5-8% gewichtsverlies

• Placebo met alleen dieet en beweging: slechts 2-4% gewichtsverlies

Waarom werkt dit zo veel beter dan traditionele diëten? Bij een dieet vecht je tegen je biologische honger met wilskracht. Je lichaam merkt dat je minder eet en gaat juist meer hongerhormonen aanmaken om je te dwingen meer te eten. Dit maakt diëten zo moeilijk vol te houden⁵.

GLP-1 medicijnen werken anders: ze verminderen de biologische honger zelf. Je hebt minder strijd met je lichaam omdat de onderliggende drang om te eten is verminderd. Dit maakt het veel duurzamer – je voelt je niet constant hongerig of benadeeld.

Belangrijk: GLP-1 medicijnen werken het best in combinatie met gezonde voeding en regelmatige beweging². De medicatie maakt gezonde keuzes makkelijker – je hebt minder honger dus gezonde voeding lukt beter, en je hebt meer energie dus bewegen voelt haalbaar.

Wat zijn de voordelen van GLP-1 medicatie?

Naast gewichtsverlies bieden GLP-1 medicijnen meerdere gezondheidsvoordelen:

Gewichtsverlies

Het primaire voordeel: significant en duurzaam gewichtsverlies zonder extreme honger. De meeste mensen vinden het veel makkelijker vol te houden dan traditionele diëten.

Bloedsuikercontrole

GLP-1 verbetert hoe je lichaam insuline aanmaakt en gebruikt. Dit leidt tot stabielere bloedsuikerspiegels en bij mensen met diabetes tot een lagere HbA1c⁶.

Cardiovasculaire bescherming

Studies tonen aan dat semaglutide het risico op hartaanval, beroerte en cardiovasculaire sterfte vermindert⁴. Dit is vooral belangrijk voor mensen met overgewicht die ook hart- en vaatziekten hebben.

Andere gezondheidsvoordelen

Lagere bloeddruk, verbeterd cholesterol, verminderd levervet, mogelijk betere nierfunctie, en vermindering van slaapapneu symptomen zijn ook geconstateerd bij gebruik van GLP-1 medicijnen.

Kwaliteit van leven

Meer energie, beter zelfbeeld, minder gewrichtspijn en verbeterde mobiliteit zijn praktische voordelen die veel mensen ervaren na gewichtsverlies met GLP-1 medicijnen.

Voor wie zijn GLP-1 medicijnen geschikt?

GLP-1 medicijnen zijn beschikbaar voor volwassenen (18+) die voldoen aan deze criteria: een BMI van 30 of hoger, of een BMI van 27 of hoger met gewichtsgerelateerde aandoeningen zoals bijvoorbeeld type 2 diabetes of hoge bloeddruk².

Deze medicaties zijn bijzonder geschikt voor mensen die meerdere diëten hebben geprobeerd zonder blijvend succes, die biologische honger moeilijk kunnen beheersen, of die gewichtsgerelateerde gezondheidsrisico's hebben. Het is belangrijk om GLP-1 medicatie te zien als onderdeel van een duurzame leefstijlverandering, niet als snelle oplossing.

GLP-1 medicijnen zijn niet geschikt tijdens zwangerschap of borstvoeding, bij bepaalde schildklieraandoeningen (MEN 2, medullaire schildklierkanker geschiedenis), bij type 1 diabetes, of bij een geschiedenis van pancreatitis⁶.

Een belangrijk punt om te begrijpen: GLP-1 medicijnen zijn meestal een langdurige behandeling. Wanneer je stopt met de medicatie, komt je eetlust binnen enkele weken terug. Studies tonen dat mensen gemiddeld twee derde van hun gewichtsverlies terugwinnen binnen een jaar na stoppen⁵. Dit betekent niet dat je voor altijd medicatie moet gebruiken, maar wel dat blijvende gedragsverandering cruciaal is. Veel mensen kiezen ervoor om GLP-1 medicijnen langdurig te gebruiken voor gewichtsbehoud, terwijl anderen succesvol stoppen door hun gezonde leefstijl blijvend te handhaven.

Bespreek altijd met je arts of GLP-1 medicijnen geschikt zijn voor jouw situatie. Een goede arts helpt je niet alleen bij het kiezen van de juiste medicatie, maar ook bij het ontwikkelen van een plan om af te bouwen en voor duurzaam gewichtsbehoud.

Begrijp je gewichtsverlies traject bij Menkind

Bij Menkind begeleiden onze BIG-geregistreerde artsen je bij het kiezen van de juiste GLP-1 medicatie voor jouw situatie. Je krijgt toegang tot doorlopende medische begeleiding, voortgangsmonitoring en een kennisbank vol praktische informatie. Ons platform is 100% online, waardoor je flexibel en discreet de ondersteuning krijgt die je nodig hebt. Start vandaag nog met een intake en ontdek welke GLP-1 behandeling je kan helpen je gezondheidsdoelen te bereiken. 

Referenties

1. Müller, T. D., Finan, B., Bloom, S. R., et al. (2019). Glucagon-like peptide 1 (GLP-1). Molecular Metabolism, 30, 72–130. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31767182/

2. Wilding, J. P. H., Batterham, R. L., Calanna, S., et al. (2021). Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity. New England Journal of Medicine, 384(11), 989–1002. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33567185/

3. Jastreboff, A. M., Aronne, L. J., Ahmad, N. N., et al. (2022). Tirzepatide once weekly for the treatment of obesity. New England Journal of Medicine, 387(3), 205–216. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35658024/

4. Lincoff, A. M., Brown-Frandsen, K., Colhoun, H. M., et al. (2023). Semaglutide and cardiovascular outcomes in obesity without diabetes. New England Journal of Medicine, 389(22), 2221–2232. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37952131/

5. Rubino, D., Abrahamsson, N., Davies, M., et al. (2021). Effect of continued weekly subcutaneous semaglutide vs placebo on weight loss maintenance in adults with overweight or obesity: The STEP 4 randomized clinical trial. JAMA, 325(14), 1414–1425. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33755728/

6. Aroda, V. R., Ahmann, A., Cariou, B., Chow, F., Davies, M. J., Jódar, E., et al. (2019). Comparative efficacy, safety, and cardiovascular outcomes with once-weekly subcutaneous semaglutide in the treatment of type 2 diabetes: Insights from the SUSTAIN 1–7 trials. Diabetes & Metabolism, 45(5), 409–418. https://doi.org/10.1016/j.diabet.2018.12.001