Behandeling van premature ejaculatie: wat zijn je opties?

Als je last hebt van premature ejaculatie, is het goed om te weten dat er verschillende effectieve behandelingen zijn. De keuze hangt af van jouw persoonlijke situatie, voorkeuren en de ernst van je klachten.

De belangrijkste behandelingsopties zijn:

• Gedragstechnieken: oefeningen die je zelfstandig of met je partner kunt doen

• Topische behandelingen: verdovende crèmes of sprays die de gevoeligheid van de penis tijdelijk verminderen

• Medicatie: bewezen medicijnen zoals dapoxetine die de ejaculatiereflex beïnvloeden

• Psychologische therapie: begeleiding bij onderliggende psychische factoren of relatieproblematiek

Veel mannen vinden dat een combinatie van verschillende aanpakken het beste werkt. Bijvoorbeeld: gedragstechnieken oefenen terwijl je medicatie gebruikt, of topische behandelingen combineren met therapie. Het is verstandig om te beginnen met wat bij jouw situatie past en indien nodig bij te sturen.

Gedragstechnieken voor betere controle

Gedragstechnieken zijn vaak een goed startpunt. Deze oefeningen helpen je om meer controle te krijgen over je ejaculatiereflex – zonder medicatie of hulpmiddelen.

Stop-start techniek
Bij de stop-start methode stop je met stimulatie zodra je het gevoel krijgt dat je bijna klaarkomt. Wacht tot de opwinding afneemt, en ga dan verder. Door dit te herhalen, train je je lichaam om de spanning langer vast te houden. Je kunt dit eerst tijdens masturbatie oefenen en later met je partner.¹

Squeeze techniek
Een vergelijkbare methode is de squeeze techniek. Hierbij knijp je of laat je je partner zachtjes knijpen in de penis (net onder de eikel) als je bijna klaarkomt. Dit vermindert de opwinding tijdelijk. Ook deze techniek kun je geleidelijk opbouwen: eerst alleen, dan met je partner.¹

Bekkenbodemtraining (Kegel-oefeningen)
Je bekkenbodemspieren spelen een belangrijke rol bij ejaculatie. Door deze spieren te trainen, kun je meer controle krijgen. Kegel-oefeningen zijn simpel: span de spieren aan alsof je je urinestroom wilt stoppen, houd dit 3-5 seconden vast, en ontspan. Herhaal dit 10-15 keer per dag.²

Het vergt geduld om resultaat te zien met gedragstechnieken – reken op enkele weken tot maanden regelmatig oefenen. Maar ze zijn veilig, kosten niets, en kunnen langdurige verbetering geven.

Topische behandelingen om langer mee te gaan

Topische behandelingen zijn verdovende middelen die je direct op de penis aanbrengt. Ze verminderen tijdelijk de gevoeligheid, waardoor je langer kunt doorgaan voordat je klaarkomt.

Hoe werken ze?

De meeste topische behandelingen bevatten lidocaïne, benzocaïne of prilocaïne – lokale verdovingsmiddelen. Je brengt ze 10-30 minuten voor seks aan op de eikel en schacht. Ze verminderen de gevoeligheid net genoeg om ejaculatie uit te stellen, maar niet zoveel dat je geen plezier meer hebt.⁴

Beschikbare vormen

Topische behandelingen zijn verkrijgbaar als:

• Sprays: gemakkelijk aan te brengen, snel werkend

• Crèmes en gels: iets langzamer werkend maar preciezer te doseren

• Doekjes (wipes): handig en discreet, voorverpakt

Voor- en nadelen
Het grote voordeel is dat topische behandelingen snel werken en je ze alleen gebruikt wanneer nodig. Ze hebben meestal weinig bijwerkingen. Nadelen zijn dat het wat planning vergt (aanbrengen en wachttijd) en dat het soms de spontaniteit verstoort. Ook kan de verdoving overgaan op je partner, tenzij je een condoom gebruikt.⁴

Sommige mannen vinden het lastig om de juiste dosering te vinden – te weinig werkt niet goed, te veel vermindert het gevoel te sterk. Het vraagt wat experimenteren om de ideale balans te vinden.

Medicatie voor premature ejaculatie

Medicijnen kunnen zeer effectief zijn bij premature ejaculatie, vooral als gedragstechnieken en topische behandelingen onvoldoende helpen. Er zijn verschillende opties, waarbij dapoxetine specifiek is ontwikkeld voor PE.

Dapoxetine (Priligy) – de gespecialiseerde oplossing

Dapoxetine is momenteel het enige medicijn dat speciaal is goedgekeurd voor de behandeling van premature ejaculatie. Het behoort tot de groep SSRI's (selectieve serotonine-heropnameremmers) en werkt door het serotonineniveau in je zenuwstelsel te verhogen. Hierdoor wordt de ejaculatiereflex vertraagd.⁵

Hoe gebruik je dapoxetine?

Dapoxetine neem je 1-3 uur voor seks in. Het werkt snel en de werking houdt enkele uren aan. Dit maakt het praktisch: je neemt het alleen wanneer je het nodig hebt (on-demand), niet dagelijks. Studies laten zien dat dapoxetine de tijd tot ejaculatie kan verdrievoudigen.⁵

Beschikbare doseringen

Dapoxetine is er in twee sterktes:

• 30 mg: de startdosis, geschikt voor de meeste mannen

• 60 mg: voor als 30 mg onvoldoende werkt

Je arts bepaalt welke dosering het beste bij jou past. Vaak start men met 30 mg en verhoogt indien nodig.⁵

Wat zijn bijwerkingen van dapoxetine?

Zoals elk medicijn kan dapoxetine bijwerkingen hebben. De meest voorkomende zijn lichte duizeligheid, hoofdpijn en misselijkheid – vooral in het begin. Deze klachten zijn meestal mild en verdwijnen na enkele doses. Zwaardere bijwerkingen zijn zeldzaam.⁵

Dapoxetine is niet geschikt voor iedereen. Mannen met bepaalde hartproblemen, bloeddrukstoornissen of die specifieke medicijnen gebruiken, kunnen het beter niet nemen. Een online consult met een arts helpt om te bepalen of het voor jou veilig is.

Sildenafil bij premature ejaculatie

Sildenafil (bekend van Viagra) werd oorspronkelijk ontwikkeld voor erectiestoornissen, maar wordt soms ook off-label voorgeschreven voor premature ejaculatie. Het is belangrijk om te weten dat sildenafil het meest effectief is bij mannen die zowel premature ejaculatie als erectieproblemen ervaren.⁸

Sildenafil verbetert de bloedtoevoer naar de penis, wat zorgt voor stevigere erecties. Door deze verbeterde erectie kunnen sommige mannen meer controle ervaren over hun ejaculatie. Bovendien kan het zelfvertrouwen dat komt van een betere erectie indirect ook helpen om langer vol te houden.⁸

De gebruikelijke dosering voor premature ejaculatie is 50 mg, ingenomen 30-60 minuten voor seks. De werking houdt ongeveer 4-6 uur aan. Bijwerkingen zijn over het algemeen mild: hoofdpijn, blozen of een verstopte neus.⁸

Andere SSRI's

Naast dapoxetine worden soms andere SSRI's off-label voorgeschreven voor premature ejaculatie, zoals paroxetine of sertraline. Deze medicijnen worden dagelijks ingenomen (niet on-demand) en kunnen effectief zijn, maar zijn oorspronkelijk ontwikkeld als antidepressiva. Ze hebben daardoor meer bijwerkingen op stemming en libido. Dapoxetine heeft de voorkeur omdat het specifiek is ontwikkeld voor PE, snel werkt en korter in je lichaam blijft.⁵˒⁷

Psychologische en seksuele therapie

Premature ejaculatie heeft vaak niet alleen fysieke, maar ook psychische of relationele oorzaken. Prestatieangst, stress, of relatieproblematiek kunnen allemaal bijdragen. In zulke gevallen kan therapie een waardevolle toevoeging zijn.

Seksuele therapie

Een seksuoloog of relatietherapeut kan helpen om patronen te doorbreken die premature ejaculatie in stand houden. Therapie richt zich op:

• Het verminderen van prestatiedruk

• Het verbeteren van communicatie met je partner

• Het oefenen van technieken in een veilige, ondersteunende omgeving

• Het aanpakken van angst of schaamte rondom seks

Veel mannen merken dat hun klachten verbeteren zodra de psychische druk afneemt. Soms is therapie het meest effectief in combinatie met medicatie of gedragstechnieken.¹˒⁶

Mindfulness en stressmanagement

Mindfulness-technieken kunnen helpen om meer bewust te worden van lichamelijke sensaties tijdens seks, zodat je beter kunt inschatten wanneer je opwinding toeneemt. Dit maakt het gemakkelijker om controle te houden. Stressreductie in het algemeen – door sport, ontspanning of therapie – kan ook positief effect hebben.⁶

Als premature ejaculatie al langere tijd speelt en je voelt dat psychische factoren een rol spelen, is therapie zeker de moeite waard om te overwegen.

Welke behandeling past bij jou?

De beste behandeling verschilt per persoon. Hier zijn enkele richtlijnen:

Begin met gedragstechnieken als:

• Je PE mild is en je graag eerst iets zonder medicatie wilt proberen

• Je bereid bent om enkele weken/maanden te investeren in oefenen

• Je een gemotiveerde partner hebt die mee wil oefenen

Overweeg topische behandelingen als:

• Je een snelle, lokale oplossing zoekt zonder systemische bijwerkingen

• Je PE situationeel is (alleen in bepaalde situaties)

• Gedragstechnieken onvoldoende helpen

Kies voor medicatie (dapoxetine) als:

• Je bewezen effectiviteit wilt – studies tonen aan dat dapoxetine de tijd tot ejaculatie verdrievoudigt⁵

• Je een on-demand oplossing prefereert (alleen innemen wanneer nodig)

• Andere methoden onvoldoende resultaat geven

• Je PE matig tot ernstig is

Kies voor sildenafil als:

• Je zowel PE als erectieproblemen hebt – sildenafil is het meest effectief bij deze combinatie⁸

• Je een off-label behandeling voor PE overweegt (houd er rekening mee dat dapoxetine doorgaans effectiever is voor pure PE)

• Erectiekwaliteit of prestatieangst bijdraagt aan je premature ejaculatie

Zoek therapie erbij als:

• Psychische factoren zoals angst, stress of relatieproblematiek een rol spelen

• Je wilt werken aan onderliggende oorzaken, niet alleen symptomen

• Je medicatie wilt combineren met psychologische ondersteuning

Veel mannen vinden dat een combinatie het beste werkt. Bijvoorbeeld: medicatie gebruiken terwijl je gedragstechnieken oefent geeft je zelfvertrouwen en ruimte om te leren. Of therapie volgen terwijl je topische behandelingen gebruikt, zodat je zowel de fysieke als mentale kant aanpakt.

Bij Menkind bieden we dapoxetine (Priligy) in 30 mg en 60 mg, en Sildenafil voor PE 50 mg (off label). De medicatie wordt discreet thuisbezorgd. Als je twijfelt over welke behandeling het beste past, begin dan met een online consult. Een arts kan jouw situatie beoordelen en adviseren over de meest geschikte aanpak.

Referenties

1. Crowdis M, Nazir S. Premature Ejaculation. [Updated 2023]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 Jan. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK546701/

2. Raveendran AV, Agarwal A (2021). "Premature ejaculation - current concepts in the management: A narrative review". International Journal of Reproductive Biomedicine, 19(1):5-22. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7851481/

3. Porst H, Burri A (2019). "Novel treatment for premature ejaculation in the light of currently used therapies: a review". Sexual Medicine Reviews, 7(1):129-140. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30057136/

4. Butcher MJ, Zubert T, Christiansen K, Carranza A, Pawlicki P, Seibel S (2020). "Topical agents for premature ejaculation: a review". Sexual Medicine Reviews, 8(1):92-99. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30987933/

5. McMahon CG (2010). "Dapoxetine for premature ejaculation". Expert Opinion on Pharmacotherapy, 11(10):1741-1752. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3273363/

6. Althof SE (2016). "Psychosexual therapy for premature ejaculation". Translational Andrology and Urology, 5(4):475-481. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5001981/

7. Althof SE, McMahon CG, Waldinger MD, Serefoglu EC, Shindel AW, Adaikan G, et al (2014). "An update of the International Society of Sexual Medicine's guidelines for the diagnosis and treatment of premature ejaculation". Sexual Medicine, 2(2):60-90. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25356302/

8. McMahon CG, Stuckey BG, Andersen M, et al (2005). "Efficacy of sildenafil citrate (Viagra) in men with premature ejaculation". The Journal of Sexual Medicine, 2(3):368-375. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16422868/